:: بررسی شکل معماری و نوع مسکن در شهر تاریخی دامغان

شهر دامغان با سابقه تاریخی 2500 ساله که همان صد دروازه پایتخت سلسله اشکانیان بوده از شهرهای مهم ایران و حصین و دارای برج محکم و خندق بوده و آثار قدیمی در این شهر بسیار است از جمله مسجد معروف به تاریخانه و مناره آن و دیگری مسجد جامع و گلدسته آن است. بافت خانه ها در دامغان در تبعیت از شرایط اجتماعی، اقتصادی و جغرافیایی اقلیمی این منطقه شکل گرفته است و از نقطه نظر شکل و محتوا، دارای ارزشهای فرهنگی قابل بررسی است. بهره گیری از پدیده های اقلیمی- جغرافیایی در زندگی مردم دامغان مشهود است. دور ماندن و در پناه بودن از بادهایی که از سمت کویر می وزند و پیشگیری از نفوذ آب باران در فصلهای بهار و پاییز و به گردش درآوردن آب در سطح زمین به گونه ای که هم از صدای حرکتش بتوان احساس آرامش کرد و هم از مساوات در تقسیم دور نماند و هم ذخیره اش میسر باشد.بیش از سایر پدیده های از این دست، در شکل گیری خانه های سنتی و در طریقه ترکیب شدن آنها دخالت داشته است. سوای بناهایی که در دو و سه دهه اخیر برپا شده اند و در واقع ره گشای زندگی آپارتمانی در دامغان امروز به شمار توانند آمد. خانه های مسکونی تا ارتفاعی از سطح زمین بالا می آیند که یک تالار بلند یا یک طاق پنج دری بلند را روی زمین بسازند. فزونی ارتفاع اینگونه خانه ها به صورت رویدادی نمونه و استثنایی رخ نمی داده زیرا هم کف حیاط ها معمولاً پایین تر از سطح معابرند. و هم خانه های به اصطلاح اعیانی معمولاً کنار یکدیگر واقع می شوند و دیواری بلندی حجم آنها را به هم دیگر پیوند می دهد و از مجموعه آنها پیکره پیوسته ای می سازد که با خانه های دیگر و با سایر بناهای عمومی مسجدها و دردکانها در تضاد و تقابل محسوسی قرار نمی گیرند. همانطور که اشاره شد سنتهای محلی بر خانه سازی دامغانیان اثر گذاشته است. ارجح نهادن بر میهمانان و نامحرم دانستن بیگانگان سبب شده که ترکیب فضاهای درونی خانه های دامغان مقارن و مشابه با خانه هایی شود که در همه شهرهای قدیمی ایران ساخته اند. جای گیری خانه ها در کنار یکدیگر و در مجاورت باغات به نحوی است که هرگز مستفیماً به بازار شهر که مکان تحرک و جنب و جوش زندگی عمومی شهر است راه نمی دهد. بلکه حرکت از بازار به درون محلات مسکونی از طریق کوچه ها با شاخه هایی نامنظم و نابرابر صورت می گیرد. امری که دلیلش را می توان در قرارگیری دامغان در مسیر جاده ابریشم یافت چون فعالیت های تجاری و رفت و آمد افراد غریبه در شهر دامغان بیشتر بوده است.

منبع: وبلاگ روستای دروار

بازگشت

دامغان

فرهنگ مهدويت

در محضر ولایت

مرکز اسناد تاريخی

دارالایتام امام سجاد

اماکن تاريخی

آلبوم عکس

اماکن مذهبی

 یاران شهر یار

گویش دامغانی

مشاهیر دامغانی

عضويت

مطبوعات

نشریه جوانه

نشریه نگاه

> لينکهای مربوط به اين صفحه