|
|
معرفی
روستا: |
|
|
| |
|
روستای قاسم آباد از بخش
های قهاب رستاق (پایین) در حدود 32
کیلومتری جنوب دامغان در جوار روستاهای
فرات ، حسن آباد ، خورزان در منطقه گرم و
خشک کویری قرار دارد. روستاییان به
کشاورزی و باغداری بخصوص ، باغات پسته
قسمت اعظم دل مشغولی آنان را فراهم ساخته
است. جمعیت روستا قریب به 20 خانوار و
دارای امکانات آب آشامیدنی ، برق ،
مخابرات و حمام و... می باشد. چند سالی
است به علت مهاجرت اهالی تنها مدرسه
ابتدایی آنان تعطیل شده است و دانش آموزان
برای تحصیل به فرات می روند. مردم قاسم
آباد متدین و علاقمند به اسلام و فرامین
اسلامی و این خصیصه سبب شده است با همت
بلند این مردم مسجد زیبا و منحصر به فردی
ساخته شود و بخشی از میراث ارزشمند تعزیه
خوانی در دامغان را به خود اختصاص دهند. |
|
|
| |
|
محرم و
حماسه حسینی: |
|
|
|
|
با فرا رسیدن محرم همه
اهالی در نظافت و سیاه پوش کردن مسجد و
حسینیه روستا همت می گمارند و آنان که در
شهر ساکن هستند و صاحب منزل و خانه ای در
روستا هستند در این ایام به تمیز کردن و
تعمیر منزل خود مشغول می شوند و به جرأت
می توان اظهار داشت که محرم و عشق و علاقه
اهالی روستاها به مراسم سیدالشهداء اسباب
آبادی و عمران روستا را فراهم کرده است از
اولین شب محرم با حضور یک روحانی و
سخنرانی ایشان و با مداحی مداحان اهل بیت
(ع) مجالس بزرگداشت قیام امام حسین (ع)
رونق و صفا می یابد و این مراسم تا پایان
روز پنجم همراه با اطعام و نذورات تداوم
پیدا می کند.
|
|
|
| |
|
مراسم طوق
جامع کردن در روز ششم محرم: |
|
|
| |
|
از صبحگاه روز ششم محرم
زنان و مردان و فرزندان دوشادوش هم منازل
را تمیز می کنند و اطراف خانه ها و کوچه
ها را جاروب و آب پاشی می کنند تا آمادگی
لازم فراهم شود و طوق ها و علم ها از
منازل جمع آوری و به مسجد و حسینیه به
نشانه برافراشتن پرچم های حق و عدالت و
قیام گران حسینی منتقل شود. علم ها و طوق
ها منزل به منزل با ذکر مصائب امام حسین
(ع) و مدح و ثنای مداحان پس از بسته شدن
طوق ها (جامه کردن طوق) توسط پیرمردان و
محترمین روستا به همراه پخش نذورات و
قربانی کردن و پذیرایی از شرکت کنندگان در
این مراسم آغاز می شود. در این روز شور و
نوای حسینی فضای معنوی خاصی را در روستا
پدیدار می کند. و همه وابستگان به این
روستا از اطراف و اکناف و شهرها مصمم
هستند با شرکت در مراسم طوق جامع کردن این
مراسم را هر چه باشکوه تر و با صفاتر
برگزار نمایند. از روزهای آغازین محرم و
برگزاری جلسات تعزیت سالار شهیدان
اباعبدالله الحسین(ع) مراسم تعزیه خوانی
در بعدازظهر برپا می باشد و جمعیت انبوهی
از دامغان و روستاهای اطراف را به سوی خود
جلب می کند. |
|
|
| |
|
تاسوعا و
عاشورا در قاسم آباد: |
|
|
| |
|
در منطقه قهاب رستاق از
بخش دامغان در ایام تاسوعا و عاشورا
روستاها دو به دو با هم ارتباط دارند و به
قول و گفته محلی رفتار دارند مانند روستای
صلح آباد با فرات ، حسن آباد با خورزان و
قاسم آباد با فخرآباد ، به رسم و سنت
قدیمی غروب هشتم محرم پیک روستای فخرآباد
به قاسم آباد وارد می شود و حامل دعوت
نامه ای می باشد و از طریق این مکتوب کلیه
اهالی روستای قاسم آباد را در روز تاسوعا
برای تعزیت سالار شهیدان و بزرگداشت حماسه
حسینی به روستای فخر آباد دعوت می کنند.
صبح روز تاسوعا کلیه جمعیت روستای قاسم
آباد به سوی فخر آباد در 2 کیلومتری روستا
با دسته سینه زنی و آلات موسیقی ایام محرم
و طوق علم با پای پیاده حرکت می کنند و در
فاصله 200 متری اهالی فخر آباد با کلیه
امکانات و هیئت مذهبی و سینه زنی به
استقبال می آیند و در فاصله 50 متری دو
دسته توقف می کنند و دو نفر مرثیه خوان به
نمایندگی از دو روستا به هم نزدیک می شوند
و با اشعار مذهبی به سئوال و جواب می
پردازند و در خاتمه مرثیه خوان روستای
مهمان از آنها اجازه ورود می خواهد و این
بیت را در خاتمه می خواند: |
|
|
| |
|
گر مرخص
می کنی ای ذاکر خاص حسین
سنگ زن با سینه زن وارد شود با شور شین |
|
|
| |
|
و مرثیه خوان روستای
میزبان چنین پاسخ می دهد: |
|
|
| |
|
مرخصید
که بیایید در تکیه گاه حسین
زنید بر سر و سینه از برای حسین |
|
|
| |
|
در این زمان نوحه خوان
روستای قاسم آباد شروع به خواندن مدح می
کند و جمعیت از وسط دسته سینه زنی میزبان
که بین آنها یک فاصله 10 متری هست ، عبور
می کند و دسته میزبان نیز در انتهای صف
سینه زنان مهمان به حرکت در می آیند که
این
منظره بسیار دیدنی است. پیرمردان و بزرگان
روستای میزبان جلوی درب تکیه و حسینیه
آماده خوش آمد گویی هستند و به مرور جمعیت
وارد حسینیه می شوند و به مدت 40 الی 50
دقیقه به سینه زنی می پردازند و سپس
سخنرانی روحانی دعوت شده و نماز جماعت و
بعد از آن کلیه مدعوین از زن و مرد و خرد
و کلان به منازل اهالی فخرآباد برای صرف
نهار می روند. حداقل هر میزبان از 20 نفر
تا 100 نفر مهمان دارد و پس از صرف نهار
مجدداً اهالی قاسم آباد و فخرآباد به تکیه
برای دیدن تعزیه تاسوعا که در فخرآباد
خوانده می شود ، برمی
گردند. پس از تعزیه
نوحه خوان های قاسم آباد شروع به قرائت
اشعار مدح و ثنای شهدای کربلا می کنند تا
برای برگشت به قاسم آباد که از سوی اهالی
فخرآباد پشت سر آنان سینه می زنند ، بدرقه
شوند. نوحه خوان و جمعیت مهمان این شعر را
بیرون از ده می خوانند. «ما دعا گفتیم و
رفتیم از سر صدق و صفا» نوحه خوان و جمعیت
میزبان این بیت را می خوانند «خوش آمدید
اهل عزا اهلاً و سهلاً مرحبا» این اشعار
چندین بار رد و بدل می شود تا اهالی قاسم
آباد با برگشت به روستا به روال ذکر شده
آماده دعوت و پذیرایی از اهالی فخرآباد
برای روز عاشورا شوند. |
|
|
| |
|
گردآورندگان: ابوالفضل جدیدی ـ فاطمه
فئوادیان |
|
|
| |
|
بازگشت |
|
|
