| |
|
تپه حصار در جنوب دامغان ، سر راه
خط آهن تهران به مشهد و در شرق ایستگاه راه آهن
دامغان قرار گرفته و در گذشته بسیار مورد تهاجم
قرار گرفته و در هم ریختگی خاصی برای محققان ایجاد
کرده است. |
|
|
| |
|
نخستین کسی که به این تپه
باستانی توجه کرد و نام و مشخصات آن را در
سفر نامه خود ثبت کرد ، سرتیپ شیندلر است
که در سال 1875 میلادی برای اجرای طرح
نخستین خط تلگراف ، در زمان ناصرالدین شاه
قاجار از منطقه دیدن کرد. او در سفرنامه
خود نوشته است : «به مسافت یک میدان به
سمت جنوب دامغان تپه ای واقع است ، به تپه
حصار مشهور ، چند ماه قبل از این ، در این
تپه قدری اسباب قدیم پیدا شده و از آن وقت
تا به حال در آن جا چیزهایی غریب پیدا می
کنند. دفعه اول که دامغان بودم ، به
تماشای آن تپه رفته و دیدم موافق قاعده
عمل نمی کنند. به آدم هایی که این کار را
می کردند ، گفتم که به این طور و آن طور
کار کنید و آب بیاورید سر تپه که کار
زودتر و بهتر تمام شود. دفعه دوم که آن جا
بودم ، دیدم که بهتر کار می کنند. |
|
|
| |
|
حاجی علی امین معدن هم
خودش آن جا بود و نهر آب آورده بودند که
از داخل تپه می گذشت و اسباب قدیم را بی
شکستن بیرون می آورد. این تپه را با دقت
نگاه کردم و به نظر من معلوم شد که در این
جا در ایام قدیم دهی بوده که اهل آن ده از
مغول قدیم بودند ، یعنی از طایفه سیت. |
|
|
| |
|
این ده در یک دقیقه از
زلزله یا از سیل و خاک خراب شده است. در
میان این تپه بسیار کله و استخوان آدم
پیدا می شد؛ ولی این جا قبرستان نبوده
است. چون که بعضی از میت ها خوابیده و
بعضی ایستاده اند. کوزه میانشان بوده و
دیگران به کاری مشغول بوده اند. وقتی که
مردند ، معلوم است که یک دفعه کشته شده
اند. از چیزهایی که در این تپه پیدا شد ،
هم معلوم شد که اهل این تپه را خیلی وقت
پیش از اوقات اسکندر رومی کشته اند. هیچ
یراق آهنی پیدا نشد ، هر یراق یا اسباب ،
از مس یا از سنگ هستند و خطی که روی آن
مهرهاست ، خط مغول قدیم است. از این تپه
ها در این ولایت بسیارند و گمان می کنم که
از چند تپه دیگر که نزدیک به شهر دامغان
هستند ، بسیار چیزهای قدیمی پیدا می شود » |
|
|
| |
|
تاثیر شوم این واقعه آن
است که هنوز در تپه حصار ، گودی ژرفی
ملاحظه می شود و آثار مرمرین و سفالین آن
تا فاصله دورتری از این منطقه به دست می
آید. گویا در ادامه همین چپاول بود که
واندنبرگ نوشت. در سال 1880 در شهر دامغان
به طور اتفاق سفال های منقوشی پدیدار شد.
قسمتی از این سفال ها وارد موزه احمد شاه
در تهران گردید و قسمت دیگر به موزه های
«لوور» و کنسینگتون بریتانیا رفت. آقای
هرتسفلد مرکز این کشفیات را تپه معروف به
تپه حصار تشخیص داده ولی فقط چندین سال
پیش از این تشخیص ، یعنی در سالهای
1932-1931 هیئت آمریکایی دانشگاه
پنسیلوانیا ، تحت سرپرستی آقای اریک اشمیت
، در این منطقه کاوش های علمی انجام داد.
|
|
|
| |
|
 |
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
منبع :
«باستان شناسی و تاریخ هزاره های تاریک
تاریخ دامغان» |
|
|
| |
|
تالیف :
ناصر افشارفر |
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
بازگشت |
|
|
