خبرگزاري ميراث فرهنگي _
ميراث استان ها _ به منظور روشن شدن
مبدا تاريخ معماري دوره اسلامي در ايران،
طرح جامع پژوهش مسجد تاريخانه دامغان به
عنوان نخستين مسجد ايراني تهيه مي شود.
اين طرح به دنبال کشف
اتفاقي قسمتهايي از معماري اين مسجد
تاريخي در هنگام مرمت ديواره بيروني آن
و بررسي کارشناسان معماري پژوهشکده
ابينه و بافت هاي تاريخي تدوين مي شود.
"زرين تاج شيباني"، عضو
هيات علمي پژوهشکده ابنيه و بافتهاي
تاريخي و تدوينگر اين طرح با بيان اهميت
تاريخي مسجد تاريخانه پژوهش در اين بنا
را فرصتي استثنايي براي شناخت مبدا
تاريخ معماري اسلامي در ايران دانست.
وي در اين مورد به
ميراث خبر گفت:« از آنجا که فرضيه
محکمي درباره قدمت پيش از اسلام شهر
دامغان وجود دارد، پاسخ به اينکه چرا
يکي از نخستين مساجد ايران در اين ناحيه
ساخته شده است از جمله هدفهاي اين طرح
است.»
به اعتقاد شيباني مطالعه
مدارک و مستندات مکتوبي که درباره شهر
دامغان و به ويژه مسجد تاريخانه وجود
داردT مي تواند به همراه پژوهش گسترده و
کارشناسي، مبدا تاريخ معماري اسلامي
ايران را مشخص کند.
عضو هيات علمي پژوهشکده
ابنيه و بافت هاي تاريخي با بيان اينکه
براي نخستين بار نيست در مجموعه مسجد
تاريخانه بقاياي ارزشمند معماري کشف مي
شود، افزود:«
چند سال پيش در کنار مسجد ، گچبريهاي
ارزشمندي پيدا شد که در آن زمان مي
توانست آغازي بر پژوهشهاي جامع تاريخ
معماري اسلامي در ايران باشد.»
تدوينگر طرح جامع پژوهش
مسجد تاريخانه دامغان با انتقاد از بي
توجهي مسئولان و کارشناسان به اهميت
بناي مسجد تاريخانه گفت:
« با وجود آنکه اين اثر
مهم مي تواند مرجع معماري اسلامي ايران
باشد از زمان نقشه برداري و پيشنهادهاي
آندره گدار، معمار فرانسوي، تاکنون هيچ
فعاليت علمي در خور توجهي در اين بنا
انجام نشده است.»
شيباني فعاليت پژوهشي در
مسجد تاريخانه را در روشن شدن نحوه
توسعه شهر دامغان در دوره اسلامي تعيين
کننده دانست و افزود:« در سالهاي گذشته
نسبت به تاريخ شهر دامغان توجه شاياني
نشده است که با پژوهش در اين مورد مي
توان به بازشناسي تاريخ دامغان نيز
پرداخت.»
"شيباني" از تکميل طرح
جامع پژوهشي مسجد تاريخانه در ماه هاي
آينده خبر داد و افزود :
« به محض پايان تنظيم
طرح، آن را به معاونت حفظ و احياي
سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري و
پژوهشکده باستان شناسي ارائه و پس از
موافقت آنها فعاليت اجرايي در اين منطقه
را انجام مي دهيم.»
به گفته "شيباني" طرح
مورد نظر فعاليت هاي باستان شناسي، مرمت
و حفاظت در تاريخانه را دربرمي گيرد.
مسجد تاريخانه در فرهنگ
عامه مردم منطقه دامغان به معناي خانه
خداست. از گذشته دور تاکنون اين بنا
براي مردم اين دامغان و استان سمنان از
قداست برخوردار بوده است.