اعتياد يعنی خوگرفتن و وابسته شدن جسمی‌، روانی و عصبی فرد به مواد مخدر كه ترك يا فرار از آن ناممكن و يا بسيار مشكل است

 الکل و سیگار ـ استعداد ارثی افراد

نوشیدن الكل و كشیدن سیگار اغلب به عنوان تظاهراتی رفتاری از آمادگیهای شخصیت مثل هیجان‌خواهی، برون گرائی، و روان آزرده خوئی در نظر گرفته شده‌اند.

 افراد به طور وسیع در عادات نوشیدن الكل و كشیدن سیگار تفاوت دارند، و اگرچه مصرف‌كنندگان گاهی اوقات برای بهبودی ترك می‌كنند و پرهیزكنندگان، گاهی اوقات شروع به مصرف می‌كنند، این تفاوتها گرایش به پایدار بودن در طول زمان دارند

در یك مطالعه از دوقلوهای استرالیایی، یك دوقلوی یك تخمكی كه سیگار می‌كشد تقریباً 16 برابر بیشتر احتمال دارد كه در مقایسه با دوقلوی یك تخمكی كه سیگار نكشیده،‌ یك دوقلوئی كه سیگار كشیده،‌داشته باشد. در حالیكه برای دوقلوهای دوتخمكی فقط هفت برابر افزایش را نشان می‌دهد.

این یافته‌، شواهدی از وراثت‌پذیری را ارائه می‌نماید. یافته‌های مشابه‌ای در نمونه‌ای از 1300 دوقلوی نوجوان هلندی خانواده‌های هلندی نیز به دست آمده بود. همچنین مطالعاتی كه مؤلفه‌های مختلف رفتار سیگار كشیدن(آغازگری،‌تداوم، و تحرك) را متمایز می‌سازند، وراثت‌پذیری متوسطی را به دست داده‌اند. این مطالعات همچنین همزمان اهمیت عوامل محیطی را نیز خاطرنشان می‌سازند.

 مطالعات وراثت‌پذیری نوشیدن الكل پیچیده است. برخی مطالعات وراثت‌پذیری را برای پسران و نه برای دختران به دست داده‌اند. مطالعات دیگر وراثت‌پذیری را برای دختران اما نه برای پسران بدست داده‌اند. بیشترین مطالعات، ‌وراثت‌پذیری متوسطی را برای هر دو جنس،‌ دامنه‌ای از 35/0 تا 56/0 را نشان داده‌اند. به طوری كه بوسیله ی یکی از پژوهشگران خلاصه شده است، «الگوهای مصرف الكل در بزرگسالان استوار هستند، و تا حد زیادی مؤلفه‌های وراثتی مسئول هستند».

 مطالعات وراثت‌پذیری الكلیسم، در مقابل عادات روزانه نوشیدن الكل،‌ حتی وراثت‌پذیریهای قوی‌تر را نشان می‌دهد. در حقیقت، تقریباً تمام مطالعات وراثت رفتاری الكلیسم، وراثت‌پذیریهای 50/0 یا بیشتر را نشان می‌دهد. در یك مطالعه، وراثت‌پذیری الكلیسم 67 درصد در زنان و 71 درصد در مردان بود.

 

طرفداران رویکرد زیست شناختی با ارائه اسناد پژوهشی ناشی از وابستگی ارگانیسم های حیوانی و نیز واکنش انسان ها به داروهای مختلف، اعتقاد دارند وابستگی داروئی ناشی از ژنتیک است.

 برای مثال، این پژوهشگران با اعتقاد به این که هر واکنش احتمالی به هر نوع دارو تا حدودی تحت کنترل ژنتیک است، اشاره می نمایند: از طریق مهندسی ژنتیکی می توان موش هایی را به وجود آورد که الکل را به آب ترجیح دهند. یا آن که می توان از طریق آمیزش بین موش ها، موش هایی را به وجود آورد که کمترین مقدار الکل در بدنشان باعث تلوتلو خوردن و از هوش رفتنشان شود. در حالی که موش های مشخص دیگری می توان پرورش داد که مقادیر زیاد الکل اثری بر آنها نگذارد.

 

بعضی از انواع موش ها به عمل ترک الکل با حمله مغزی واکنش نشان می دهند، در حالی که انواع دیگر هیچ مشکلی در ترک الکل ندارند. موش هایی می توان پرورش داد، تا آب آشامیدنی خود را با مقداری مورفین ترجیح دهند و برای بعضی از انواع موش ها مورفین به عنوان یک تخفیف دهنده‌ی درد قدرتمند عمل  می کند، که اجازه می دهد بدون پلک زدن بر روی صفحه آهنی داغ راه بروند ... همه این تفاوت ها طبق این رویکرد به طور خالص ژنتیکی است

نویسنده:دکتر عزت ا... نیکوزاده