اعتياد يعنی خوگرفتن و وابسته شدن جسمی‌، روانی و عصبی فرد به مواد مخدر كه ترك يا فرار از آن ناممكن و يا بسيار مشكل است

 سئوالات کودکان پیش دبستانی را در مورد مواد اعتیادآور چطور پاسخ دهیم

با توجه به واقعیت های جاری در مورد وابستگی دارویی و اعتیاد به مواد ، و همان طور که در شماره های قبلی اشاره شد ، به نظر می رسد دیگر نمی توان حدّ و مرز سنی برای ارائه ی خدمات بهداشتی ـ درمانی قائل شد و با انكار موضوع ، اشتباهات جبران‌ناپذیری را مرتكب می شویم . کنجکاوی کودکان در مورد فیلم ها و یا آدم هایی که در اطراف خودشان می بینند ، طبیعی و مقدمه ی پیشگیری از اعتیاد از طریق خانواده است. پژوهش ها بیانگر آن است که اگر کودکانمان در سنین پیش دبستانی هستند ، با توجه به اینكه در این سنین كودكان تحمل شنیدن صحبت طولانی مدت را ندارند، مداخلاتی به این شرح قابل اجراء است: اختصاص وقتی برای بازی به همراه كودك ؛ با کودکان خود بازی کنید و در حین بازی در مورد پیوستگی خانواده و بیان احساسات نسبت به هم با او صحبت کنید. به عبارتی تا می توانید او را تشویق به بیان احساساتش کنید ، حتی اگر خشم نسبت به شما است.

? تذكر این نكته كه در خانه هم مواد سمی یافت می‌شود؛ در حین صحبت و سئوالات کودک به او بگویید مواد اعتیادآور همچون مواد سمی که در خانه یافت می شوند خطرناک است و به همان صورت که ما از مصرف آنها پرهیز می کنیم ، باید از مصرف مواد خطرناک ناشناخته نیز پرهیز کنیم. توضیح عوارض داروها در صورتی كه به طور غلط یا بدون دلیل مصرف شوند؛ تا می توانید عوارض مواد را برای او توضیح دهید و در توضیح خود از مثال های ملموس برای کودک استفاده کنید. توضیح لزوم تغذیه ی مناسب كودكان و نام بردن چند غذای خوب؛ تغذیه ی مناسب با هدف سلامت و افزایش قدرت بدنی باید در اولویت های پرورشی باشد.  بیان انتظار خود از رفتار كودك؛ با کودک خود خواسته ها و انتظارات خودتان را مطرح کنید .  تشویق كودك برای اجرای قوانین و اصول تشویق؛ به همان نسبت که تخطی از انتظاراتمان را با تنبیه و یا محرومیت ( البته یادتان باشد تنبیه به معنای روان شناسی یادگیری نه به معنای عامیانه ی آن مثل کتک زدن و غیره) پاسخ می دهیم باید نسبت به تشویق توانمندی ها و ابرازگری های کودک حساس باشیم.  استفاده از بازی برای مسأله گشائی؛ کودکان ما باید راه حل آموزی را از خانواده شروع کنند و این کار از طریق بازی و با بیان مثال هایی ساده می تواند انجام پذیرد. برای مثال از کودک بپرسیم که اگر اسباب بازی که مورد علاقه ی او است را یکی از کودکان همسایه یا فامیل خراب کند، ما باید چه کنیم؟ سپس انواع پاسخ های احتمالی به این مشکل را با کودک مرور کنیم و در مورد هر پاسخ احتمالی از او توضیح بخواهیم . این کار باعث می شود علاوه بر تمرین کنار آمدن با مشکلات ، خلاقیت کودک در مواجهه با موقعیت های مختلف برانگیخته شود.  اجازه انتخاب به كودك از بین گزینه‌ها؛ برای کودک حد و انتخاب ها را مشخص کنید و در آن حدود به او آزادی انتخاب دهید. این کار علاوه بر تشویق استقلال در عمل و فکر به او اعتماد به نفس و حس مشارکت می دهد

نویسنده : دکتر عزت ا... نیکو زاده کرد میرزا (شبکه تبیان)