اعتياد يعنی خوگرفتن و وابسته شدن جسمی‌، روانی و عصبی فرد به مواد مخدر كه ترك يا فرار از آن ناممكن و يا بسيار مشكل است

 شانزده اصل در پیشگیری از اعتیاد

سیاست های اصلی در پیشگیری از اعتیاد

ـ استفاده از مشارکت اجتماعی

ـ انتخاب اهداف کوچک و سهل الوصول

ـ تمرکز روی عوامل آسیب پذیر شناخته شده

ـ بکارگیری برنامه های متناسب با دوره رشد روانی گروه هدف

ـ به کارگیری توأم برنامه های مرتبط با چند عامل آسیب پذیری

اصول پیشگیری از اعتیاد

اصل اول: برنامه های پیشگیری از اعتیاد محافظت را تقویت کرده، عوامل خطرزا را کاهش می دهد.

اصل دوم: برنامه های پیشگیری از اعتیاد باید تمامی مواد در کشور را هدف قرار دهد و مصرف سیگار را در سنین پایین کنترل کند.

اصل سوم: برنامه های پیشگیری از اعتیاد باید تمامی مواد مصرفی در سطوح محلی را نیز هدف قرار دهد و عوامل خطرزا و محافظ محلی را شناسایی کنند.

اصل چهارم: برنامه های پیشگیری از اعتیاد به منظور اثربخشی بیشتر باید تمامی ویژگی های مخاطبان (سن، جنس، موقعیت و...) را هدف قرار دهد و مبتنی بر عوامل خطرزا و محافظ برنامه ریزی.

اصل پنجم: برنامه های پیشگیری از اعتیاد باید پیوندهای خانوادگی را تقویت کرده و آموزش فرزند پروری را شامل شود. خانواده ها به دنبال شرکت در این برنامه ها باید بتوانند سیاستهای ضد مواد را در خانواده تقویت کنند. به بحث پیرامون مواد بپردازند و دانش مرتبط با مواد را نیز کسب کنند.

اصل ششم: برنامه های پیشگیری از اعتیاد باید با مداخلاتی در سطوح پیش دبستانی طراحی شود و عوامل خطرزا برای آغاز سوء مصرف مانند رفتارهای پرخاشگرانه، مهارت های ضعیف اجتماعی و افت تحصیلی را در نظر بگیرند.

اصل هفتم: برنامه های پیشگیری از اعتیاد باید با مداخلاتی در سطوح دبستانی طراحی شوند و توانمندی آموزشی عاطفی را در دانش آموزان بهبود بخشند. همچنین عوامل خطرزای مصرف مواد مانند پرخاشگری زودهنگام، ترک تحصیل و افت تحصیلی را هدف قرار دهند. آموزش ها باید برای این مهارتها متمرکز باشند:

ارتباط   /    مهارت های حل مسئله   /    حمایت های تحصیلی بویژه مهارت خواندن   /   آگاهی عاطفی

اصل هشتم: برنامه های پیشگیری از اعتیاد باید با مداخلاتی در سطوح راهنمایی و متوسطه طراحی شوند و توانمندی تحصیلی و اجتماعی را در آنان بهبود بخشند. آموزش ها باید بر این مهارت ها متمرکز باشند:

مهارت های ارتباطی / مهارت های حل مسئله / حمایت های تحصیلی بویژه مهارت درس خواندن / مهارت های برقراری ارتباط با همسالان / مهارت در برابر مواد / مهارت خود توانمند سازی و ابراز وجود / تقویت نگرش منفی به مواد / تقویت عزم و اراده فردی در مقابله با مواد.

اصل نهم: برنامه های پیشگیری از اعتیاد باید جمعیت عمومی را در نقاط پر خطر هدف قرار دهند. (بطور مثال زمان ورود به مقطع دبستان) با این برنامه های برچسب زنی بر افراد کم می شود و ارتباط آنان با مدرسه و جامعه بیشتر می شود.

اصل دهم: برنامه های پیشگیری از اعتیاد باید به صورت دو یا چند برنامه موثر اجرا شوند (به طور مثال برنامه های مبتنی بر مدارس و خانواده) در این صورت احتمال موفقیت این برنامه ها در مقایسه با برنامه های تک محوری افزایش چشمگیری خواهند یافت.

اصل یازدهم: برنامه های پیشگیری از اعتیاد باید از مسیرهای مختلف مخاطبان را هدف قرار دهند؛ بطور مثال اگر دانش آموزان در مدارس، فرهنگسراها، تشکل ها، اماکن مذهبی و رسانه های ملی مخاطب قرار گیرند، پیام پیشگیرانه تاثیر بسیاری خواهد داشت.

اصل دوازدهم: برنامه های پیشگیری از اعتیاد که مبتنی بر نیاز جوامع کوچکتر و بر اساس نیازهای منطقه ای و محلی طراحی می شوند باید عناصر اصلی زانده برنامه ها را داشته باشند. از جمله:

1ـ ساختار (چگونگی ساخت و سازماندهی برنامه ها)

2 ـ محتوا (اطلاعات، مهارت ها و راهکارهای اجرای طرح)

3 ـ اجرا (نحوه اجرا و ارزشیابی برنامه)

اصل سیزدهم: برنامه های پیشگیری از اعتیاد باید بلند مدت و دائمی باشند. اثر بخشی برنامه های مدارس در صورتیکه در مقاطع بعدی تکرار نشوند کاهش می یابند.

اصل چهاردهم: برنامه های پیشگیری از اعتیاد باید مبتنی بر آموزش معلمین باشند تا آنها بتوانند با روش های مانند: تشویق رفتارهای مثبت / انگیزه مندی سازی / پیوند با مدرسه / تویت و پرورش رفتارهای مثبت/ از اعتلای آنان پیشگیری کنند.

اصل پانزدهم: برنامه های پیشگیری از اعتیاد در صورتی موثر خواهد بود که با روش های تعاملی انجام شود، مانند: بحث با گروه همسال / ایفای نقش / تمرین های فردی در مورد مهارت های امتناع.

اصل شانزدهم: برنامه های پیشگیری از اعتیاد بسیار هزینه اثربخش هستند و بطوری که با 1 دلار هزینه در پیشگیری از 10 دلار هزینه کردن در درمان جلوگیری خواهد شد.

گردآورنده: وب سایت رهانیوز

منبع: شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان سمنان