اعتياد يعنی خوگرفتن و وابسته شدن جسمی‌، روانی و عصبی فرد به مواد مخدر كه ترك يا فرار از آن ناممكن و يا بسيار مشكل است

 راهنمای برنامه های پیشگیری از سوء مصرف مواد برای مدارس ابتدایی

هیچگاه برای آموزش راه های سالم زیستن به کودکان زود نیست. آموزش های مربوط به پیشگیری از رفتارهای پرخطر در بسیاری از کشورها از دوران پیش از دبستان آغاز می شود. بسیاری از این آموزش ها از دیدگاه نظری سلامت آموزش محور تبعیت می کنند. این برنامه ها شامل طیف وسیعی از آموزش های مربوط به سلامت شامل ورزش کردن، تشخیص غذاهای سالم، سموم، داروها و مواد برای دانش آموزان کلاس اول تا سوم می باشد.

به گزارش پايگاه اطلاع رساني پيشگيري نوين، برای کلاس های چهارم تا ششم، آموزش هایی از جمله تشخیص تفاوت های بین داروها و مواد، تاثیر انواع مواد بر بدن، تعریف و تشخیص اعتیاد، خطرات مصرف مواد، و تاثیر دوستان، خانواده، رسانه و محله در سوء مصرف مواد را شامل می شود.

علاو بر این، به عهده گرفتن مسئولیت سلامت هر دانش آموز توسط خودش، از جمله آموزش های دیگری است که در این رده سنی پیشنهاد می شود. آموزش های دیگری مانند:

  •  مهارت تصمیم گیری به موقع  که به دانش آموزان کمک می کند تا درباره انتخاب هایی که پیش رو دارند دقیق تر و حساس تر تصمیم گرفته و بدانند که با یک تصمیم درست نقش مهمی در جامعه ایفا کرده اند

  • آموزش تقویت مهارت های روانی از جمله تمرکز بر خود ارزشمندی، مدیریت استرس، و مهارت های برقراری ارتباط

  • مهارت تعریف مسئله که شامل شناسایی اثرات مخرب ناشی از یک دانش آموز در معرض خطر بر خانواده می شود

  • فعالیت های جایگزین که به دانش آموزان این امکان را می دهد که در اوقات فراغت خود از سرگرمی های سالم استفاده کنند.

برنامه هایی که این مهارت ها را به طور کامل پوشش دهند منجر به داشتن دانش آموزانی سالم و در نتیجه نسل جوان سالم و محفوظ از گرایش به رفتارهای پرخطر در آینده می شود.

آموزش هایی که تفکر منطقی را به دانش آموزان یاد می دهد، می تواند به عدم درگیر شدن آنها به مواد مخدر در دوران بزرگسالی کمک کند. همچنین یکی دیگر از ویژگی های مهم برنامه های موفق پیشگیری در سطح مدارس این است که از سطح مدارس فراتر رفته و شامل مشارکت والدین و محلات نیز بشود. مشارکت این دو گروه باعث تقویت اثرگذاری آموزش ها در کودکان شده و به آنها برای دوری از مصرف الکل و مواد کمک می کند.

کلاس آموزشی در این زمینه ایجاد کنید

آموزش درباره الکل، سیگار و سایر مواد مخدر زمانی موثر واقع می شود که دانش آموزان برای پرسیدن سوالات و بیان شنیده ها و تجربیات خود در این زمینه احساس راحتی کنند. به خاطر داشته باشید که برخی دانش آموزان ممکن است اطلاعات درست یا غلطی در مورد مواد از رسانه ها، دوستان یا مشاهده و مراوده با افراد مصرف کننده در خانواده یا اقوام داشته باشند. فرزندانی که والدین آنها به مصرف الکل یا مواد معتاد هستند ممکن است نسبت به سایر دانش آموزان حساس تر باشند. به آنها یادآور شوید که اعتیاد داشتن به این معنا نیست که فرد معتاد انسان بدی است اما به شدت نیاز به کمک دارد.

چهار اصل اساسی در آموزش دانش آموزان با هدف پیشگیری:

  1. 1.     دانش آموزان باید حقایق را بدانند

  2. 2.     از احساسات خود و دیگران آگاه باشند

  3. 3.     با خانواده خود ارتباط برقرار کنند

  4. 4.     برای آینده خود هدف داشته باشند

دانش آموزان باید حقایق را بدانند

  • برای آنها مقالات و عکس هایی در باره سیگار، الکل، و سایر مواد و اثرات آنها بر بدن انسان به کلاس بیاورید

  •  به آنها در مورد تفاوت بین داروهای درمانی که توسط دکتر تجویز می شوند و مواد مخدر توضیح دهید

  • از متخصصین و مشاورین کودکان در این زمینه دعوت کنید تا به کلاس بیایند و از واقعیت هایی در این مورد با دانش آموزان صحبت کنند

  • کتاب ها و بروشورهایی درباره مواد و الکل که مورد تایید مدرسه نیز هستند به کلاس بیاورید و از دانش آموزان بخواهید پس از مطالعه درباره آنها صحبت کنند

از احساسات خود و دیگران آگاه باشند

  • از دانش آموزان بخواهید تا کلاس را به محیطی امن برای بحث کردن درباره مواد تبدیل کنند و به سوالات و حرف های دیگران نیز احترام بگذارند

  • از آنها بپرسید چرا برخی افراد مواد مصرف می کنند _ برای کنجکاوی، فشار دوستان، لجبازی، افسردگی، و...- و آیا با مصرف این مواد شرایط بهتر شده یا تغییر می کند؟

با خانواده خود ارتباط برقرار کنند

  • این شعار را در کلاس نصب کنید که هیچ کس قرار نیست معتاد شود. و در مورد مشکلات افراد معتاد با آنها صحبت کنید و بگویید که چگونه فرزندان حتی اگر والدین معتاد داشته باشند، می توانند سالم زندگی کنند.

  • از والدین آنها دعوت کنید تا در جلساتی که توسط متخصصین در این زمینه برگزار می شود، شرکت کنند.

  • برای دانش آموزان توضیح دهید که ساختار و شخصیت هر فرد در یک خانواده می تواند متفاوت باشد. و چگونه افراد یک خانواده باید در عین وجود این تفاوت ها یکدیگر را حمایت کنند.

برای آینده خود هدف داشته باشند

  • به صورت روزانه یا هفتگی یا ماهیانه در مورد پیشرفت وضعیت تحصیلی و یا رفتارهای شخصی به آنها گزارش بدهید. نقاط ضعف و قوت آنها را شناسایی کنید، آنها را در مورد پیشرفت های شان تشویق کنید و در مورد نقاط ضعف شان به آنها کمک کنید

  • برای آنها در مورد آینده شان تصویر سازی کنید. در مورد شغل ها، افراد موفق و دستاوردهای بزرگ با آنها صحبت کنید

  • از آنها بخواهید در مورد افراد موفقی که با غلبه بر سختی ها به جایگاه های بزرگ رسیده اند انشاء بنویسند.

منبع: سایت پیشگیری نوین