اعتياد يعنی خوگرفتن و وابسته شدن جسمی‌، روانی و عصبی فرد به مواد مخدر كه ترك يا فرار از آن ناممكن و يا بسيار مشكل است

 رسانه ها و پیشگیری از اعتیاد

شیوع مصرف مواد مخدر و اعتیاد سال هاست که یکی از معضلات درجه اول کشور محسوب می شود و این مساله تهدید کننده ده ها میلیون جوان است که وارثان اصلی کشور هستند.

نوجوانان و جوانان چون پویا، جست وجوگر و کنجکاو هستند آسیب پذیری زیادی دارند.آنان به دنبال همه چیز هستند و در مسیرشان هر راهی گشوده شود وارد آن می شوند. چنانچه در راهی لذت و بی صبری که خواست آنان است وجود داشته باشد به سرعت آنان را جذب می کند.نوجوانان و جوانان توانایی انجام هر کاری را دارند و حتی آنان که با تعقل و اندیشه به هر کاری دست می زنند نیز ممکن است از روی کنجکاوی به چنین راه هایی وارد شوند. در چنین اوضاع و احوالی است که زمینه ها و شرایط انحراف و فساد در برابر نوجوانان و جوانان فراهم می شود و آنها را در لبه پرتگاه و آغاز سقوط قرار می دهد. بنابراین راهبردهای سلامت عمومی در برخورد با سوء مصرف مواد مخدر و اعتیاد باید بر پیشگیری متکی باشد.تقریباً همواره ساده تر و از نظر هزینه مقرون به صرفه تر است که با یک مشکل قبل از گسترش یافتن برخورد شود، چنین ادعایی در مورد مسائل درگیر با سوء مصرف مواد مخدر و اعتیاد کاملا صحیح است. در اغلب کشورها قسمت عمده منابع به تحریم و ممنوعیت اختصاص داده می شود.

در مورد نگرش نسبت به پیشگیری رسانه ای-مطبوعاتی، تولید و انتشار پیام های رسانه ای، تهیه ی نشریات، بروشورها و تراکت های تبلیغاتی، نمایش فیلم و تئاتر، برگزاری میز گرد و بحث آزاد و طرح مباحثی راجع به اعتیاد در کتب درسی، در پیشگیری اولیه تاثیر گذار بوده اند.

در ارتباط با میزان اثر بخشی پیشگیری رسانه ای- مطبوعاتی در مقایسه با روش های دیگر،  پژوهش ها نشان می دهد که نگرش آزمودنی ها نسبت به میزان اثر بخشی روش پیشگیری رسانه ای-مطبوعاتی از دیدگاه آزمون شوندگان بر پیشگیری از اعتیاد مثبت است.

پیشنهادات کاربردی در ارتباط با پیشگیری اولیه از اعتیاد:

1-      لازم است برنامه های مداخله پیشگیرانه در پنج حوزه (متمرکز بر فرد، گروه همسالان، مدرسه،  معلمان و والدین) اعمال شود تا نتایج مطلوب حاصل شود.

2-     با توجه به این که پیشگیری در سه سطح  اولیه، ثانویه و ثالث مطرح است لازم است مرکزی از پزشکان، روان پزشکان، روان شناسان، مشاوران و  چند تن از اساتید دانشگاه تأسیس شود تا روش های پیشگیری و برخورد با معضل اعتیاد را در سه سطح پیشگیری هماهنگ سازند و بر اساس آن روش های پیشگیری در سطح کشور اعمال شود.

3-     با توجه به شرایط فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و دینی حاکم بر کشور، در پیشگیری از اعتیاد چهار مولفه آموزش، دین، خانواده و مشارکت مردم ،عوامل تسهیل کننده در اثر بخشی روش های پیشگیری از اعتیاد هستند که دست اندرکاران لازم است به آن ها توجه داشته باشند تا نتایج مطلوب تری حاصل شود.

4-     در پیشگیری از اعتیاد از تجارب مفید کشورهای دیگر استفاده شود. نمونه هایی از تحقیقات صورت گرفته نشان می دهد که برخی از کشورها در سه سطح پیشگیری بالاخص پیشگیری اولیه تجربه های موفق و مفیدی دارند که می توان این تجربیات را بومی کرد و مورد استفاده قرار داد.

5-     در برخی از کشورها از جمله ژاپن، چین و آمریکا برای جلوگیری از صرف هزینه های کلان در سطح پیشگیری ثانویه و ثالث، به پیشگیری اولیه که کم هزینه ترو اثربخش تراست می پردازند و به نتیج مطلوبی هم دست یافته اند. در کشور ما نیز میتوان ازاین تجربه موفق بهره گرفت و به جای صرف هزینه های کلان در سطح درمان که در بسیاری از موارد نتایج مطلوبی هم ندارد در سطح پیشگیری اولیه سرمایه گذاری بیشتری صورت گیرد تا نتایج مفید و مناسب حاصل شود.

6-     برگزاری همایش ملی در کشور و ارایه تحقیقات انجام شده در زمینه پیشگیری از اعتیاد و جلب نظر کلیه سازمان های ذیربط جهت بهره گیری از نتایج این تحقیقات.

7-     با توجه به این که اعتیاد پدیده ای پیچیده است و عوامل متعددی در ایجاد آن نقش دارند در پیشگیری از آن نیز باید رویکردی جامع، کل نگر و سیستماتیک داشت، پس ضروری است چه در بعد درمان و توانبخشی (پیشگیری ثانویه و ثالث) و چه در بعد پیشگیری اولیه رویکرد جامع و کل نگر و چند عاملی را به کار گرفت.

  منبع: پیشگیری نوین

گردآوری: سمیرا احدی